Kuzeybatı Alaska’daki Brooks Sıradağları bölgesinde yer alan 200’ü aşkın akarsudaki turuncu renk değişiminin, iklim değişikliği etkisiyle eriyen donmuş toprak tabakasının yol açtığı doğal asit kaya drenajından kaynaklandığı tespit edildi. AGU Advances dergisinde yayımlanan araştırma, derin katmanlardaki sülfürlü minerallerin suyla buluşarak nehir sistemlerine yoğun metal sızdırdığını ortaya koydu.
Bilim insanlarının 2022-2024 döneminde altı farklı su havzasından topladığı numuneler, eriyen permafrost katmanlarından sızan yer altı sularının sülfürlü kayaçlarla reaksiyona girdiğini gösterdi. Oksijenle etkileşime giren mineraller sülfürik aside dönüşürken demir, alüminyum, nikel, çinko, kadmiyum ve nadir toprak elementlerini serbest bıraktı. Üst havzalarda 8,3 seviyesinde ölçülen ortanca pH değeri yamaç sızıntılarında 3,2 seviyesine kadar gerilerken, bu sulardaki sülfat ve metal yoğunluğunun ana akarsu yataklarından binlerce kat yüksek olduğu saptandı.
Nehirlerin Tamponlama Kapasitesi ve Metal Taşınımı
Ana nehir gövdelerinin nötr pH değerlerini korumayı başarmasına karşın, kollar üzerinden gelen kimyasal yükün akış yönünde kilometrelerce taşınabildiği belirlendi. Salmon Nehri üzerindeki 103 kilometrelik hat boyunca gerçekleştirilen incelemelerde, sülfat miktarının litrede 25 miligramdan 280 miligrama, nikel oranının ise litrede 0,5 mikrogramdan 32,4 mikrograma çıktığı ve bu seviyelerin hat boyunca korunduğu kaydedildi.
2019-2020 Kırılması ve Dönemsel İyileşme
Agashashok ve Wulik sistemlerindeki uzun vadeli ölçümler, kimyasal değişimin 2019 ve 2020 yıllarında ani bir sıçrama yaptığını ve Wulik Nehri’ndeki toplam çinko konsantrasyonunun yüzde 770 oranında yükseldiğini ortaya koydu. Bu sıçramanın, 2018-2019 kışındaki yoğun kar örtüsünün toprağı soğuktan yalıtarak kışın donmayı engellemesi ve erime derinliğini artırmasıyla tetiklendiği bildirildi.
Wulik Nehri havzasında 2021-2024 aralığında yapılan gözlemler ise sülfat ve çinko oranlarında yeniden düşüş yaşandığını ve asit nötralizasyonunun güçlendiğini gösterdi. Araştırmacılar, çalışma mekanizması henüz tam olarak aydınlatılamayan bu durumu geçici bir iyileşme süreci şeklinde değerlendirdi.
Yorumlar kapalı.